Seminer İçerikleri-1

TOPLUMSAL DÖNÜŞÜM VE FOTOĞRAFİK GÖRÜNTÜLER

Yrd. Doç. Dr. N. Gamze Toksoy

İçerik: Günlük yaşantımızın kaçınılmaz bir parçası olan görüntüler, sürekli değişen ve her geçen gün daha da karmaşıklaşan üretim ve dolaşım biçimleriyle yaşadığımız toplumun temel dinamiklerinden biri haline gelmiştir. Görüntüler dünyası içerisinde fotoğrafik görüntüler ise, parçası oldukları toplumsal dönüşümlerle birlikte değerlendirildiklerinde bize toplumsal yapıyı anlama ve yorumlamada önemli izler sunarlar ve sosyolojik düşünme yollarından birini açarlar. Bu seminerde, görsel malzemelerin sosyal bilimsel düşünce içindeki yeri sorunsallaştırılırken, fotoğrafik görüntülerin icadından günümüze sosyal yaşam üzerindeki etkisi değerlendirilecektir.

Program:
1. Oturum
- GULBENKIAN KOMİSYONU (1998), Sosyal Bilimleri Açın, Çev. Şirin Tekeli, 2. Baskı, Metis Yayınları, İstanbul.
- ÖZLEM, Doğan (2002), “ Bilim Nedir, Ne Değildir: Bilime Tarihten Bakmak”, Kavramlar ve Tarihler I, Inkılap Yayınları, İstanbul, s.51-74
- BENJAMIN Walter (2002), “Tekniğin Olanaklarıyla Yeniden Üretilebildiği Çağda Sanat Yapıtı”, Pasajlar, Çev. Ahmet Cemal, Yapı Kredi Yayınları, 4. Baskı, İstanbul.
2. Oturum
- FLUSSER, Vilem, (1991), Bir Fotoğraf Felsefesine Doğru, Çev. İhsan Derman, Ağaç Yayıncılık, İstanbul.
- WILLIAMS, Raymond (1989), İkibin’e Doğru, Çev. Esen Tarım, Ayrıntı Yayınları, İstanbul
3. Oturum
- BURKE, Peter (2003), Tarihin Görgü Tanıkları, Çev. Zeynep Yelçe, Kitap Yayınevi, İstanbul.
- CLARK, Toby (2004), Sanat ve Propaganda, Çev. Esin Hoşsucu, Ayrıntı Yayınları, İstanbul.
- PERVAN, Muazzez (2006), Fotoğraftan tarihe Giden Yol, Toplumbilim, Fotoğraf Özel Sayısı, Ed. Gamze Toksoy, Kemal Cengizkan, Sayı: 19, Bağlam yayınları, İstanbul, s.79-85.
4. Oturum
- BECKER, Howard (1974), Fotoğraf ve Sosyoloji, , Toplumbilim, Fotoğraf Özel Sayısı, Ed. Gamze Toksoy, Kemal Cengizkan, Sayı: 19, Bağlam yayınları, İstanbul, s.45-67

BELGESEL FOTOĞRAF VE TARİHİ

Mehmet Kaçmaz - Fotoğrafçı, Eğitmen

1.Oturum
TEKNİK GÖRÜNTÜLER ÇAĞI
Endüstri Devrimi ve fotografik görüntünün doğuşu, Teknikte ara duraklar ve olgunlaşma dönemi,
TEKNİKTEN ANLATIMA İLKLER
W. Henry Fox Talbot / Doğanın Kalemi
Nadar / Portreler ve Paris Panaromaları
Etiene Carjat / Portreler
Julia Margaret Cameron
Roger Fenton – Kırım Savaşı
Eugene Atget – Paris
2. Oturum
FOTOJURNALİZM, BELGESEL VE SOSYAL BELGESEL FOTOĞRAF
Gerçeklik? Belge? Propaganda? Politika? Toplumsal Değişim?...
Amerikan İç Savaşı – Matthew Brady, Timothy Sullivan, Alexander Gardner
Nazi Almanyası’nda Fotografik Propaganda- Heinrich Hoffman
Sosyal Belgesel Fotoğraf ve Toplumsal Değişim
Diğer Yarı Nasıl Yaşıyor ? Jacob Riis
Çocuk İşçiler, Lewis Hine
3.Oturum
Basın Fotoğrafçılığının Doğuşu ve Resimli Dergiler Çağı
Almanya’dan Amerika'ya basın fotoğrafçılığının doğuşu
Stefan Lorant, Tek fotoğraftan fotoğraf serilerine
Alfred Eisenstaedt, Andre Kertezs, Martin Muncaski, Germaine Krull
Oscar Barnack ve Leitz Camera, Teknikten tarza
Münchener İllistrierte , Alman resimli dergileri
1928 Lucien Vogel ve VU dergisi
1936 Life Dergisi
Büyük Buhran , Farm Security Administration ve New Deal
Hükümet Himayesinde bir Fotoğraf Projesi FSA ve Yeni Düzen
Roy Stryker, Dorothea Lange, Russel Lee, Ben Sahn…
Photo Leauge’in Doğuşu ve İşlevi
4.Oturum
Black Star Fotoğraf Ajansı
Magnum Fotoğraf Kolektifi
1940’tan 70’lere Fotojurnalizmin altın çağı
Karar Anı - HCB
1950’lerden bu yana Magnum’un etkisi ve evrimi
5.Oturum
 August Sander, Henri Cartier Bresson, W. Eugene Smith, Sebastiao Salgado
Konuları ve yaklaşımları

6.Oturum
Belgesel Fotoğraf ve Fotojurnalizmde Bugünün Dünyası
Mecraların değişimi ve editoryal politika
Hareketli Görüntü, Multimedia ve Sayısal Teknolojinin Etkisi
Etik ve sorumluluk

OKUMA LİSTESİ
Tekniğin Olanakları ile Yeniden Üretilebildiği Çağda Sanat Yapıtı (Pasajlar) –W. Benjamin – Yapı kredi Yayınları
Fotoğrafın Kısa Tarihi – W. Benjamin – YGS yayınları
Fotoğraf ve Toplum – Gisele Freund –Sel Yayıncılık
Dialogue With Photography - Paul Hill & Thomas Cooper - Dewi Lewis Publishing
Çağımızın Tanıkları – Ken Light – Fotoğraf Vakfı Yayınları
History Of Photography from 1839 to present  – Beaumont & Nancy Newhall -
Museum of Modern Art, Ny Publishing
Truths Needs No Ally – Howard Chapnik - Nieman Reports Publication
Karar Anı – Henri Cartier-Bresson – YGS Yayınevi
Street Photography From Atget to Cartier-Bresson - Clive Scott – Tauris Publishing
Photography and Politics in America: From the New Deal into the Cold War – Corbus
Bezner - Organization of American Historians Publishing
Symbols of Ideal Life: Social Documentary Photography in America 1890- 1950 - Maren
Stange - Cambridge University Press

FOTOĞRAF İDEOLOJİSİ

Murat Yaykın - Fotoğrafçı, Yazar

Amaç, İçerik:
1830’larda fotoğrafın icadından bu güne geçen yıllar içinde teknolojik gelişim; hızlı üretim, çoğaltma, daha çabuk ve çok kitleye ulaştırma gibi kolaylıklar sağlarken, iktidar bu olanaklar sayesinde, ‘görüntünün’ toplum üzerindeki etkisini bildiğinden, kendi hegamonyasını sürdürebilmesi için görsel iletişimin her türlüsünü ve bu arada fotoğrafı da kullandı. -insanı yaşadığı dünyaya yabancılaştırmak, kitle kültürü oluşturmak ve kendi ideolojisini yaymak gibi-
Fotoğraf üstüne yapılan çalışmaların yalnızca fotoğrafa ait bir dünya içinde, bütün kavram ve metodların kapı dışarı edildiği, içine kapanık ve kendine özgü söylemleri içinde hapsolarak açıklanması yetersiz, hatta net söylemek gerekirse yanlış olacaktır. O yüzden fotoğraf ideolojisine girerken hem fotoğrafın aşina olduğu kavramlardan hem de sosyolojinin, felsefenin, politikanın kullandığı kavramlardan yararlanmanın gerekliliği kesindir.
Fotoğraf ideolojisi dediğimiz zaman fotoğrafın icadının çıkış yıllarına, o dönemin siyasal konjönktürüne bir göz atmamız, o çağda ‘görme’nin yerini alan ‘görüntü’nün ne anlam taşıdığı ya da görüntüye ne gibi anlamlar yüklendiğini incelememiz gerekiyor. Anımsama, geçmişi kurgulama ve algılama biçimimizi değiştiren fotoğrafın, iktidarla olan ilişkisini irdeleme bize yardımcı olacaktır. Aynı zamanda görüntü, gerçek, gerçeklik, bellek, algı, imaj, imge, yabancılaşma, kitsch, kültür endüstrisi, kitle kültürü, özdeşleşme, katarsis, hipergerçeklik, simulakr, simulasyon gibi kavramlara ve olgulara ihtiyaç duyacağız ki bugün geldiğimiz çağda görüntünün ( derste, özel olarak değineceğim fotoğrafın) ideolojik yorumunu yapabilelim. Görülecektir ki; bütün bu kavramların ve olguların iktidar ideolojisindeki kullanımı, gerçeğin bozulumuna hizmet etmektedir ve aldatılmış ve yaşadığı dünyaya yabancılaştırılmış topluluklar yaratmak düzenin bekaası için gereklidir.
Ancak hemen belirtmeliyim ki, saydığım bütün bu kavramların ya da olguların herbiri ayrı bir kitap hatta kitaplar oluşturacak kadar derinlikli olduğu aşikardır.
Derslerde yapmaya çalışacağım şey; iktidarın dilinde görüntünün nasıl kullanıldığı, fotoğrafın keşfinden beri toplumlar için görüntünün taşıdığı anlamın nasıl değişime uğratıldığını anlatmak ve sonuç olarak fotoğrafçının üretiminde bu bilgilerin yol haritası oluşturmasını sağlamak ve böylece bilmeyerek kitle kültürüne ve iktidarın ideolojisine hizmet etme riskini azaltmaktır. Aynı zamanda derslerde kullanılan tüm kavramlar ve olgular hakkında çok daha fazla bilgiye merak uyandırmak ve temelde yapmaya çalıştığım görüntü/fotoğraf üzerinde iktidarın oyununu açık ederek bir muhalif bakış oluşturmak dersin amacına ulaşmasını sağlayacaktır.

Program:
1. Oturum
KAVRAMLAR ve OLGULAR
İdeolojinin Tanımı ( Negatif, Pozitif İdeoloji )
Nesnellik, Öznellik
Görüntü ve Dil
Gerçek, Gerçeklik
Bellek, Algı ve Fotoğraf İlişkisi
Bellek Yitimi, Şeyleşme, Özne- Nesne Kopukluğu
İmaj ve Fotoğraf İlişkisi
Propaganda ve İliştirilmiş Muhabir ( Embedded )
Karşı Propaganda

2.Oturum
Kültür Endüstrisi, Kitle Kültürü, Popüler Kültür, Halk Kültürü
Küreselleşme, Kültür Endüstrisinin Egemenliği
Fotoğrafın İkonlaştırılması
İmge ve Fotoğraf İlişkisi
Yabancılaşma
Özdeşleşme, Katarsis
Batıdan Doğuya Bakış, Batının Mutlaklaştırılması, Oryantalizm
Kitsch
Fotogerçekçilik, Hipergerçekçilik
Modernizm ve Postmodernizm’in Fotoğraf Yaklaşımı
Fotoğrafın Sanatsal Kullanımında Kavramların Rolü
Belgesel Fotoğrafta Estetik ve Etik